ويتگنشتاين‌: فلسفه‌، يك‌ آموزه‌ نيست‌، بلكه‌ يك‌ فعاليت‌ است‌. ***
بودا: آن‌ كسي‌ كه‌ دور از من‌ مي‌زيد اما در طريق‌ راستی گام‌ مي‌زند هميشه‌ به‌ من‌ نزديك‌ است‌ ***
ملاصدرا: من‌ در اين‌ زمان‌ در ميان‌ جماعتي‌ گرفتار شده‌ام‌ كه‌ هرگونه‌ تأمل‌ در متون‌ و ژرف‌ انديشي‌ را نوعي‌ بدعت‌ در دين‌ مي‌شناسند. تو گويي‌ آنها حنبليهاي‌ كتب‌ حديث‌ هستند كه‌ حق‌ با خلق‌ و قديم‌ با حادث‌ بر آنها مشتبه‌ شده‌ است‌. ***
بودا: شما بايد، خود بكوشيد؛ بودا فقط‌ راه‌ را مي‌آموزد.  ***
ویتگنشتاین: ما زندانیانِ قدرتِ وهم گونه ی زبان هستیم... ***
هراكليت‌:  شما هرگز نمي‌توانيد در يك‌ رودخانه‌، دوبار شنا كنيد. امّا  كراتيلوس‌  در برابر او مي‌گفت‌:اما شما قادر نيستيد حتي‌ براي‌ يك‌ بار هم‌ در رودخانه‌ شنا كنيد؛ زيرا هم‌ همان‌ رودخانه‌ و هم‌ شما چنان‌ تغييرپذير هستيد كه‌ لغات‌ «همان‌» و «شما» داراي‌ معناي‌ واقعي‌ نيستند. ***  
نیچه: این انتهای کفر نیست، آغاز تفکر است، ما خدارا آفریدیم؟ یا خدارا مارا ...؟! ***
عبدالکریم سروش: در جامعه‌ ما كساني‌ كه‌ دم‌ از ضديت‌ با غرب‌ مي‌زنند، خودشان‌ از مرعوب‌ترين‌ افراد در برابر غرب‌اند. دليل‌ آن‌ هم‌ اين‌ است‌ كه‌ غرب‌ را يك‌ هيولاي‌ پرهيبتي‌ مي‌انگارند كه‌ به‌ هيچ‌رو با هيچ‌ نيرو، با آن‌ مواجهه‌ نمي‌توان‌ كرد. ***
عبدالكريم‌ سروش‌:انقلاب‌ اسلامي‌ در كشورما، انقلاب‌ بسيار پرشوري‌ بود، پرهيجان‌ بود، پر از عشق‌ بود، اما فقر تئوريك‌ داشت‌، و اين‌ فقر تئوريك‌ يعني‌ كمبود همان‌ سهمي‌ كه‌ عقل‌، بايد نسبت‌ به‌ آن‌ اداء كند و همچنان‌، اين‌ فقر، باقي‌ مانده‌ است‌. ***
دكارت‌: ما قادر هستيم‌ مدعي‌ شويم‌ كه‌ جسم‌ وجود ندارد و همچنين‌ ادعا كنيم‌ كه‌ جهاني‌ نيز وجود ندارد... اما هرگز نمي‌توانيم‌ ادعا كنيم‌ كه‌ من‌ وجود ندارم‌. زيرا من‌ مي‌توانم‌ در حقيقت‌ ساير اشياء، شك‌ كنم‌. ***  
بودا: ذهني‌ كه‌ انباشته‌ از انديشه‌هاي‌ آزمندي‌، خشم‌، و شيفتگي‌ است‌ اعتماد را نشايد. چنين‌ ذهني‌ را نبايد به‌ حال‌ خود رها ساخت‌؛ آن‌ را بايد سخت‌ مهار كرد. نه‌ مادر، نه‌ پدر و نه‌ هيچ‌ يك‌ از نزديكان‌ نمي‌توانند به‌ اندازه‌ يك‌ ذهن‌ تربيت‌ شده‌ در حق‌ ما نيكي‌ كنند *** .  
علی شريعتی: توحيد فقط‌ يك‌ ايده‌ي‌ كلامي‌ - اعتقادي‌ نيست‌، يعني‌ صرفاً به‌ اين‌ معنا نيست‌ كه‌ خدا يكي‌ است‌ و دوتا نيست‌. توحيد، تجلّيات‌ اجتماعي‌، تاريخي‌ و رواني‌ دارد. ***
دكارت: هر چيزي‌ را كه‌ من‌ به‌ طور واضح‌ و متمايز به‌ تصور آورم‌، صحيح‌ خواهد بود  *** .  
رنه دکارت: به جای تسلط بر جهان، باید بر خویشتن مسلط شد. ***
عبدالكريم‌ سروش‌: شريعتي‌، پروژه‌ بازرگان‌ را به‌ اوج‌ رساند و نه‌ فقط‌ يك‌ دنياي‌ آباد، بلكه‌ يك‌ انقلاب‌ دنيوي‌ را از دل‌ دين‌ بيرون‌ آورد. ***
آگوستين‌ قديس‌: انسانها بايد تواضع‌ پيشه‌ كنند و محدوديتهای جدی خود را درباره‌ اينكه‌ به‌ چه‌ چيزهايی مي‌توانند معرفت‌ يقينی بيابند، بدانند. ***
۰
دوشنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۶

​شیرجه زدن در استخری پر از "هیچ"

​شیرجه زدن در استخری پر از "هیچ"
کنار پنجره ی نیمه باز، چشم هایم را بستم. آرام بودم. سرم را لبه ی مبل گذاشتم و از نسیم خنکی که صورتم را نوازش می کرد بی نهایت لذت می بردم. کاروان خواب مرا به ناکجاآباد می برد. صدای موسیقی با ضرباهنگی ملایم از دور دست می آمد. و من آرام تر می شدم. آن قدر که خواب در چشم هایم موج می زد. کم کم صدا دور و دور تر می شد. تا جایی که هیچ صدایی نبود. سکوت محض بود و سکوت. 

چشم هایم را که باز کردم اشیا اطرافم کوچک و کوچک تر و دیوار روبرو دور و دورتر می شد. بهت زده بودم. اما می دیدم بتدریج همه چیز محو می شود. گویی در استخری پر از "هیچ" و اکنونی پر از "تهی" شیرجه می زنم. و شاید از پلکان ابدیت فرو می افتادم.
  
رنگی سفید و مه ای غلیظ ، مرا را در خود فرو می برد. گویی جهان در امواج ملایم اقیانوس، به زیر آب می رفت. این چنین شد که دیگر صدایی نبود و هیچ چیز نبود. کویر تا افق، سپید و ناپیدا بود و دره ای عمیق میان من و اطرافم. سنگینی یک اضطراب مبهم چشم هایم را در بر گرفت. حالا دیگر فقط سپیدی بود و سکوت و من. با خود می اندیشیدم من چرا هستم؟ و فراموش کرده بودم کجا هستم. مفهوم مکان و زمان، گویی از یادم رفته بود. معلق میان "هیچ". شناور بر روی سپیدی سکوت و تنهایی در هستی بی انتها. جدایی و فراق با هستی تمام می شد. من همان "هستی" بودم و "هستی" همان من. دوگانگی در میان نبود. همه یک تن بودیم یک تن. و آن یک تن نیز چونان نگاهی اندوهگین بر غروب خورشید.

هنوز می دانستم که هستم. ولی دیری نپایید که"من" هم از دست رفت. دیگر هیچ حسی از بودن نبود. چنان که آگاهی از هستی رخت برمی بست. همان گونه که شکر در آب حل می شود، آگاهی از بودن در "هست" من ناپدید می شد. جهان،  تنها یک واژه  بود، دیگر نه من و نه هیچ نبود. عدم بود و سکوت. سکوت هم نبود. 

هیچ "بودی" نبود. 

چونان چیزی که از حافظه پاک می شود و تا ابد فراموش می گردد، احساس هم فراموش می شد. و من از حافظه ی آگاهی به دست طوفان نسیان سپرده می شدم. نه ترس بود و اضطراب. نه امید بود و شادی. دیگر هیچ نبود. فقط سپیدی مطلق مه آلودی بود که تا اعماق جان نفوذ می کرد.

بتدریج آگاهی پدیدار گردید. خود را چونان پرکاهی می دیدم که طوفان، آن را از این سو و بدان سو می برد. هراسان در فراز و نشیب بی امان و افت و خیزهای پی در پی. گویی اراده ای و اختیاری نداشتم. پرشتاب از خودم دور می شدم و  دو باره به سوی خودم می شتافتم. تا می آمدم دستانم را بگیرم باز طوفان مرا از خودم دور می کرد. دورتر می شدم و تنهاتر. قایقی سوار شده بودم بر امواج تند اقیانوسی بیکران و عمیق. نفس هایم به شماره افتاده بود. گاهی خودم را بر بالای ابرهایی می یافتم که چون حریر سفید تا مرز عدم کشیده می شد و گاهی بر تخته سنگی در کوهستان و در لحظه ای بعد، افتاده بر تخته پاره ای در موج تند دریا. 
گاهی امید و گاهی نا امید. اما هر چه بود تنها بودم. تنهاتر از این که اکنون حس می کنم. آگاهی از خویشتن، بیشتر و بیشتر می شد. تا جایی که احساس می کردم "هستم" و پس از آن، جهان رنگارنگ با همه ی هستنده هایش طلوع کرد. 

هر چه آگاهی بیش تر می شد رنج هایم، ترس هایم و اضطراب هایم بیش تر می شد. اما گویا زمان جدایی می رسید و من باید از همه چیز می گریختم. از همه چیز گریختم جز از خویش. از ابرهای ندانستن و تخیل نیمروز  هم بیرون آمدم. 

من از "هیچ" گریختم و دیدم که هنوز نسیم می وزد و قطره های باران بر درختان پاییزی می چکد. از آزادی گریختم  و خویش را در دامچاله ای به نام "اکنون" و "این جا"  یافتم.  و جهان پر همهمه شد.


 علی زمانیان ( ازدلنوشته ای به رنگ خیال)
Share/Save/Bookmark
کلمات کليدی: دلنوشته هیچ شبنامه وجودگرا
نام شما

ایمیل شما
نظر شما *