- نظريه سعادت در فلسفه ارسطو

27349 جوادي، محسن
نظريه سعادت در فلسفه ارسطو/ محسن جوادي؛ به راهنمائي : جلال‌الدين مجتبوي
چكيده به زبان فارسي، انگليسي
پايان نامه (دكتري) -- دانشگاه تربيت مدرس، دانشكده علوم انساني، 1378.
214 صفحه، كتابنامه

ارسطو Aristotle / نظريه اخلاقي Ethical theory / سعادت (فلسفه) غايت Acme / دين Religion / اخلاق Ethics
چكيده : نظريه اخلاقي ارسطو تاثير چشمگيري بر انديشه اخلاقي در طول قرن‌هاي متوالي داشته و هنوز دارد. آخرين نمود اين تاثير را مي‌تواند در نظريه اخلاقي موسوم به "اخلاق فضيلت مدار" كه در فلسفه اخلاق جديد رواج دارد، يافت . ارسطو، اودايمونا (سعادت) را اصل دوم اخلاق مي‌داند و نظام اخلاقي خود را بر محور آن سامان مي‌دهد. فهم عرف براي او مهم است و بحث سعادت را هم از فهم عرف شروع و با استفاده از تحليل لغوي نشان مي‌دهد كه سعادت ، نوعي فعاليت است . براي تبيين نوع فعاليت اودايمونيا، ارسطو از برهان كاركرد استفاده مي‌كند. نتيجه برهان كاركرد آن است كه سعادت فعاليت دوگانه است : اخلاقي ونظري (تامل). درباره تفسير ارسطو دو ديدگاه وجود دارد: جامع كه در اين رساله از آن دفاع مي‌شود و غالب (عقل‌گرايانه) كه در اين رساله رد مي‌شود. عمل اخلاقي از حالت نفساني راسخ (ملكه) كه متمايل به رعايت اعتدال است ، ريشه مي‌گيرد. تامل عبارتست از فعاليت عقل و شهودي (نوس) براي مطالعه عالم ملكوت و امور متعالي مانند افلاك . تامل مربوط به فلسفه است . خيرات بيروني مانند ثروت و دوست در سعادت به صورت ابزار انجام عمل اخلاقي و يا فراهم كننده زمينه لازم براي تامل سهم دارند. سعادت لذت را هم با خود دارد زيرا لذت برآمده از فعاليت است و چون سعادت برترين فعاليت است ، برترين لذت را دارد. فيلسوفان مسلمانان و مسيحي در قرون وسطي به نظريه سعادت ارسطو، علاقمند شدند، زيرا فكر مي‌كردند مفهوم تامل كه ارسطو بر آن تاكيد دارد، محتواي ديني دارد و نيز نظام اخلاق ارسطو با مباني ديني سازگار است . ما در فصل آخر رساله ضمن تاكيد بر مزاياي نسبي نظريه اخلاقي ارسطو، تفاوت ساختاري آن با مباني اخلاق ديني را مورد تاييد قرار داده‌ايم.
دانشگاه تربيت مدرس ، دانشكده علوم انساني

کانون ايرانی پژوهشگران فلسفه و حکمت http://www.iptra.ir