خواندنی ها پرسش و پاسخ سخن ما فيلسوفان امروز ايران اساتيد فلسفه
بودا : رهرو شاد از هشياري‌، با بيم‌ در تن‌ آساني‌ مي‌نگرد، بالا مي‌رود به‌ كردار آتش‌، و بندها را همه‌، خواه‌ خُرد خواه‌ كلان‌، مي‌سوزاند.     ::    بودا : آن‌ كس‌ كه‌ داراي‌ روحيه‌اي‌ متزلزل‌ است‌، آيين‌ حقيقي‌ را نشناسد.     ::    بودا : به‌ كردار يكي‌ زنبور كه‌ شهد گلها را مكيده‌ مي‌رود بي‌آنكه‌ گزندي‌ به‌ رنگ‌ و بوي‌ آنها برساند، رهرو اين‌ چنين‌ از دهكده‌ دور مي‌شود.     ::    هراكليت‌ : كوتاه‌ترين‌ راهها به‌ سوي‌ نيكنامي‌، نيك‌ شدن‌ است‌.     ::    اقبال‌ لاهوري‌ : در تاريخ‌ انديشه‌ معاصر، يك‌ نظر مثبت‌ در مورد بقاي‌ روح‌ وجود دارد و آن‌ هم‌ نظريه‌ي‌ «دور جاودان‌» نيچه‌ است‌. اين‌ نظر نيچه‌، كه‌ او آن‌ را با شور و حالي‌ پيامبرگونه‌ ابراز مي‌دارد، كوشش‌ و كششي‌ در افكار جديد را آشكار مي‌سازد.     ::    اقبال‌ لاهوري‌ : نظام‌ جمهوري‌ مغرب‌، همان‌ ساز كهن‌ است‌ كه‌ در پرده‌هاي‌ آن‌ غير از نواي‌ قيصري‌ نيست‌.     ::    برديايف‌ : تجربه‌گرايي‌ يعني‌ تسليم‌شدن‌ به‌ سلطه‌ي‌ جهان‌ و تاريخ‌ و انطباق‌ با انسان‌ ميان‌ مايه‌؛ و به‌ انسان‌ و آراء او، رنگ‌ اجتماعي‌ بخشيدن‌ و نابود كردن‌ شخصيّت‌ متمايز خرد.     ::    گزنوفون‌ : اگر خدا عسل‌ زرد را نساخته‌ بود، مردم‌ انجير را اكنون‌ بسي‌ شيرين‌تر مي‌يافتند.     ::    بودا : او را چه‌ شادي‌ هست‌ از ديدن‌ اين‌ استخوانهاي‌ سپيد، به‌ كردار كدوهايي‌ دور افكنده‌ در خزان‌؟     ::    هراكليت‌ : به‌ اين‌ لوگوس‌، كه‌ موجودي‌ جاودان‌ است‌، آدميان‌، نانيوشندگانند، چه‌ پيش‌ از آنكه‌ بشنوندش‌، و چه‌ پس‌ از آن‌.
مکتب جاودان خردآرشيو مطلب

سابقه‌ي‌ تاريخي‌ مكتب‌ جاودان‌ خرد (سنت‌گرايي‌)

معاني‌ سنت‌ گرايي‌
1-1- به‌ يك‌ معنا، سابقه‌ي‌ قائلان‌ به‌ جاويدان‌ خرد يا آن‌ گونه‌ كه‌ بيشتر به‌ آن‌ اشتهار دارند، «سنّت‌گرايان‌»، به‌ سابقه‌ي‌ تاريخ‌ بشري‌ است‌، چون‌، بر طبق‌ ادعاي‌ خودِ سنّت‌گرايان‌، مدّعيات‌ اصلي‌ سنّت‌گرايي‌ مجموعه‌ي‌ حقايقي‌ است‌ كه‌ شمول‌ تاريخي‌ و جغرافيايي‌ همه‌گير دارد، يعني‌ همه‌ي‌ انسانها در همه‌ي‌ مقاطع‌ تاريخي‌ و همه‌ي‌ مناطق‌ جغرافيايي‌ بدانها باور داشته‌اند، دارند، و خواهند داشت‌. سنّت‌گرايي‌ را مي‌توان‌ در علوم‌ و معارف‌ سنّتي‌ اقوام‌ بدوي‌ نيز، در هر ناحيه‌ از جهان‌، يافت‌ و اشكال‌ و صورِ متكامل‌تر آن‌ را در هر يك‌ از اديان‌ بزرگ‌ جهاني‌ مي‌توان‌ سراغ‌ كرد. 

اما، به‌ معنايي‌ ديگر، يعني‌ اگر مراد از «سنّت‌گرايي‌» گرايش‌ آگاهانه‌اي‌ باشد به‌ پاره‌اي‌ از آراء و عقايد كه‌ درست‌ در برابر آراء و عقايد انسان‌ متجدد قرار مي‌گيرد، بايد گفت‌ كه‌ اين‌ مسلك‌ فكري‌
اگر مراد از «سنّت‌گرايي‌» گرايش‌ آگاهانه‌اي‌ باشد به‌ پاره‌اي‌ از آراء و عقايد كه‌ درست‌ در برابر آراء و عقايد انسان‌ متجدد قرار مي‌گيرد، بايد گفت‌ كه‌ اين‌ مسلك‌ فكري‌ و معنوي‌ به‌ دست‌ رنه‌گنون‌ (1) ، عالم‌، حكيم‌، و عارف‌ فرانسوي‌ (1951-1886)، كه‌ پس‌ از مسلمان‌ شدنش‌ عبدالواحد يحيي‌ نام‌ گرفت‌، احياء شد و، بنابراين‌ سابقه‌اش‌ از يك‌ قرن‌ كمتر است‌.
و معنوي‌ به‌ دست‌ رنه‌گنون‌ (1) ، عالم‌، حكيم‌، و عارف‌ فرانسوي‌ (1951-1886)، كه‌ پس‌ از مسلمان‌ شدنش‌ عبدالواحد يحيي‌ نام‌ گرفت‌، احياء شد و، بنابراين‌ سابقه‌اش‌ از يك‌ قرن‌ كمتر است‌. اين‌ مسلك‌ با مساعي‌ رنه‌گنون‌ و آننده‌ كنتيش‌ كوماراسوامي‌ (2) ، عالم‌، هنرشناس‌، و حكيم‌ سيلاني‌ (1947-1877)، كه‌ ضمنا بزرگ‌ترين‌ تاريخ‌نگارِ هنرِ هندي‌ است‌، هويّت‌ و موجوديّت‌ مستقلي‌ يافت‌ و انديشمندان‌ بسياري‌ را به‌ خود متوجه‌ ساخت‌. ما در ادامه‌ تفصيل‌ بيشتري‌ از نگرشهاي‌ اين‌ مكتب‌ به‌ روايت‌ استاد مصطفي‌ ملكيان‌ ارائه‌ مي‌ نماييم‌. 

مكتب‌ جاودان‌ خرد در منازعه‌ سنت‌ و مدرنيسم‌
1-2- شك‌ نيست‌ كه‌ اين‌ گرايش‌ يا نهضت‌ يا مكتب‌ ميان‌ سنّت‌ و تجدّد و پساتجدّد جانب‌ سنّت‌ را مي‌گيرد و از آن‌ در برابر مناقشات‌ و تحدّيهاي‌ تجدّد و پساتجدّد دفاع‌ مي‌كند. البته‌، دفاع‌ سنّت‌گراياني‌ مانند سيد حسين‌نصر ، (3) گنون‌ ، كوماراسومي‌ ، فريتيوف‌ شووان‌ (4) ، تيتوس‌ بوركهارت‌ (5) ، مارتين‌ لينگز (6) ، ماركوپاليس‌ (7) ، آلدوس‌ هاكسلي‌ ، نرث‌ بورن‌ (8) ، و جيكوب‌ نيدلمن‌ (9) را از سنّت‌ و حكمت‌ خالده‌ و دين‌ نبايد چيزي‌ نظير دفاعهايي‌ كه‌ در ايران‌ از سنّت‌ و دين‌ مي‌شود تصوّر كرد. دفاعيه‌هايي‌ كه‌ ما در محيط‌ خودمان‌ با آنها مواجهيم‌ دفاعيه‌هايي‌ است‌ بسيار سطحي‌، شتابزده‌، و غفلت‌آميز كه‌ نه‌ سنّت‌ را چنان‌ كه‌ بايد و شايد مي‌شناسد و نه‌ تجدّد را و به‌ همين‌ جهت‌ در حق‌ هر دو ظلم‌ مي‌كند و جانب‌ انصاف‌ و تحقّق‌ را در هيچ‌ مورد رعايت‌ نمي‌كند، از اين‌رو، نه‌ سنّت‌گراي‌ عميق‌النظر را راضي‌ مي‌دارد و نه‌ تجدّدگراي‌ ژرف‌نگر را قانع‌ مي‌كند.

کد مطلب: 471

     
 
تايپ فارسی تايپ انگليسی
 
  نمايش آدرس ايميل شما به سايرين