عبدالرزاق لاهيجي (فياض)
َ زاد و زندگي -1-10 عبدالرزاق بن علي بن حسين لاهيجي قمي يكي از دانشمندان بزرگ و حكيمان عالي مقام سده يازده هجري است، كه در فلسفه و منطق صاحب تأليفات سودمندي بوده است.
َ آثار فياض
-2-10 لاهيجي از شاگردان فيلسوف بزرگوار دوران اخير حكمت ايران، يعني صدرالدين شيرازي (در گذشته 1050 ه'.ق) است و با او نسبت نزديك و خويشاوندي داشته است.
كتابهاي ترجمه در باب زندگاني و دوران حيات او چيز مشبعي ننوشتهاند. آنچه از همه اين كتابها برميآيد اين است كه لاهيجي از دوران پختگي و ميانسالي در قم فلسفه و كلام درس ميگفته، تا ا ينكه در سال 1072 ه'.ق رخت به جهان ديگر كشيده است. خوانساري او را چنين وصف ميكند:
«... او فاضلي متكلم و حكيمي متشرع بود و اديبي محقق، پژوهشگري هوشمند بود و در عين منطقي بودن، انشائي لطيف و دلپذير داشت!»
لاهيجي در حكمت و كلام و منطق آثاري از خود برجاي گذاشت، كه مهمترين آنها از اين قرار است:
-1 مشارق الالهام في شرح تجريد الكلام، كه اصل كتاب از خواجه نصيرالدين طوسي است.اين شرح تمام نيست و مؤلف فقط مباحث امور عامه و آنچه را كه متعلق به وجود و اقسام آن است، بيرون كشيده و شرح داده است.
-2 شرح هياكل النور، كه اصل كتاب از فيلسوف اشراقي شهيد، يحيي بن اميرك سهروردي است.
-3 رسالة في حدوث العالم، كه در آن ازلي بودن و قدم عالم را رد كرده است.
-4 حاشيه بر حاشيه حكيم خفري بر الهيات شرح تجريد.
-5 حاشيه بر شرح اشارات، كه اصل آن از ابنسيناست و شرح آن از خواجه طوسي.
-6 الكلمات الطيبة، در محاكمه ميان سيد داماد و صدرالمتألهين شيرازي، در باب اصالت وجود وماهيت. كه بهترين آثار او به شمار ميرود.
غير از اين كتابها نيز كتابهايي به تازي در مباحث فلسفي نوشته و در فارسي نيز آثاري دارد. دو تأليف مشهور او كه به زبان فارسي نوشته شده عبارت است از: سرمايه ايمان و گوهر مراد، كه هر دو چاپ شده است.
آنچه از عقايد او معروف و زبانزد اهل علم است اين است كه فيلسوف ما: «دلالت الفاظ را ذاتي ميدانست و ميگفت كه نسبت و رابطهاي حقيقي فيمابين لفظ و معني هر كلمه موجود است، به قسمي كه اگر شخصي يك لغت غريبه را بشنود ممكن است تفكر كند و معني آنرا حدس بزند و دريابد!» لاهيجي شعر نيز ميگفته و فياض تخلص ميكرده است.
کد مطلب: 724
