اتحاد عاقل و معقول و عقل از ديدگاه فلاسفه اسلامي 25183 كيخواه، حسينعلي اتحاد عاقل و معقول و عقل از ديدگاه فلاسفه اسلامي/ حسينعلي كيخواه؛ به راهنمائي : جلالالدين آشتياني پايان نامه (كارشناسي ارشد) -- دانشگاه فردوسي مشهد، دانشكده الهيات و معارف اسلامي، 1375-1376. 146 صفحه، كتابنامه عاقل Intelligent / معقول Intellectible / عقل Intellect / فلسفه اسلامي Islamic philosophy چكيده : اركان مساله عبارتند از: عقل، عاقل، معقول و اتحاد مشخص شد كه اولا منظور ااز عقل در اينجا عقل به معني معقول و معلوم كه همان علم باشد هست چون وجود صورت معقول بالذات كه در نزد نقس حاضر است معلوم نفس و معقول نفس هم هست و به همان معقول و معلوم علم هم گفته ميشود به عبارت ديگر عقل و معقول عين هم هستند يعني همان معقول بالذات عقل هم هست چون عقل و معقول در نفس دو وجود ندارند بلكه در صحنه نقس علم عين معلوم و عقل عين معقول است پس عقل و معقول يقينا دو واحد و دو موجود متمايز از هم در نزد نفس ندارند بلكه همان معقول را به اعتباري معقول و به اعتباري ديگر عقل گويند. ثانيا اقسام معقول بيان گرديد و مشخص شد كه هر گاه ما سخن از معقول به ميان ميآوريم منظور معقول و معلوم بالذات است كه بلاواسطه در پيش نفس حاضر است و نفس به علم حضوري آن را مييابد و بواسطه آن شي خارجي متعلق علم قرار ميگيرد و اگر به شي خارجي معقول و معلوم گفته ميشود منظور معقول و معلوم بالعرض است والاشي خارجي از حيطه بحث ما خارج است ثالثا مشخص شد كه هر موجودي مجرد قائم به ذاتي هر گاه ذات خود را تعقل كند در اينجا عقل و عاقل و معقول يك چيز است يعني آن موجود مجرد از اين نظر كه در نزد خود حاضر است علم به خود دارد كه همان حضور ذات باشد و از آن جهت كه معقول آن هم خود ذاتش هست به آن معقول گويند و چون فرض اين است كه خود ذات است كه خود را تعقل كرده است بنابراين عاقل خود هم خودش هست . رابعا: منظور از اتحاد روشن شد كه اتحاد در اينجا يعني اتحاد بين وجود لامتحصل با وجود متحصل و اتحاد مرتبه ناقص با مرتبه كامل و اتحاد قوه بافعليتش هست . خامسا مباني و اصولي كه بايد از آنها اعراض شود و در مقابل آن روي آوردن به اصول و مبانياي كه با توج به قبول آنها ميتوان اين مساله را به اثبات رساند بيان گرديد و نسبتا روشن شد. اكنون مساله عمده اين است كه اتحاد وجود آن معقول بالذات با وجود نفس ناطقه هم به اثبات رسد يعني مدعاي قائلين به اتحاد اين است كه معقول بالذات و عقل كه عين هم هستند عين نفس ناطقه هم هستند چون معقولات فغليتهاي متواردهاي هستند كه عايد نفس شده و نفس به واسطه آنها سعه وجودي يافته است و از حد ناقص به حد كامل رسيده است براي بيان اين مطلب ابتدا دلايل منكرين را همراه با پاسخ آنها تحت يك فصل آورده آنگاه نظريات و ادله قائلين به اتحاد را تحت فصل ديگري بيان خواهيم كرد. دانشگاه فردوسي مشهد ، دانشكده الهيات و معارف اسلامي
کد مطلب: 224
|
|
